TUTTOZENA
SAVÉI
VÎVE ZÊNA E A
SÒ LÉNGOA
MULTIMEDIA
TESTI IN LINGUA GENOVESE
[ tórna a-i tèsti ]
MULTIMEDIA
TESTI IN LINGUA GENOVESE
A léngoa
ch'a no gh'é ciù
Aotô: Stefano L.
Ànno: 2008
Zenéize adêuviòu: zenéize de Sàn Chîgo
Grafîa adêuviâ: grafîa ofiçiâ
Aotô: Stefano L.
Ànno: 2008
Zenéize adêuviòu: zenéize de Sàn Chîgo
Grafîa adêuviâ: grafîa ofiçiâ
O
zenéize o moiâ fîto. No-o
dìggo mi, òu
dîxe a realtæ: i figeu zenéixi (ma
percöse mai
ciamâli zenéixi, se no pàrlan a seu
léngoa?)
pàrlan sôlo italiàn. No l’é
goæi
fàçile, ancheu, troâ doî genitoî che
pàrlan tùtt’i doî in
zenéize. E quànde - câxo râro
- gh'é ’na moæ e ’n poæ
che sàn parlâ in zenéize... co-i seu
fìggi
çércan sôlo de parlâ
italiàn. A
pensâghe bén, gh’àn
raxón: in figeu
ch'o pàrle zenéize o poriéiva
êse
pigiòu ’n gîo da-i âtri figeu
cómme
lê, sôlo perché o no
l’acapìsce nìnte de
quéllo che i âtri dîxan.
Che tristéssa!
’Na òtta, tùtti parlâvan zenéize (i figeu ascîe!), perché no vegnîva ’n ménte a nisciùn (a l'infêua che i méistri e i mêghi) de parlâ italiàn! Ma, dòppo a goæra, a schêua a l’à costréito i genitoî a parlâ in italiàn a-i seu figétti.
Ma che italiàn poéiva parlâ a génte abitoâ a conósce l’italiàn sôlo pe sentîo dî?
«Fànni fîto, che manimàn cadi giù», «Stànni attento, che ti si deslengua il gelato!», «Fa’ i compiti, se dunque non ti faccio più uscire», giùsto pe dîne quàrched’ùnn-a.
E alôa, no l’êa mêgio parlâghe in zenéize, a sti figieu che òua én gréndi?
A-o Pàize (Carlofòrte), se pàrla o dialétto tabarchìn, ch’o no l’é âtro chò-u nòstro antîgo zenéize, e o pàrlan tùtti (ma pròpio tùtti) i figeu!
Ma no bàsta: a schêua, i figétti pàrlan in tabarchìn co-e méistre. Perché no se peu fâ ’na cösa pægia chi a Zêna?
I zenéixi, quelli che gh’àn coæ de pèrde o seu ténpo aprêuo a-o zenéize, vêuan védde tórna a seu léngoa rescioî e tornâ grànde e bélla cómm’a l’êa ’na òtta.
Perché, l’é vêa, l'italiàn a l'é a “léngoa ofiçiâ” de l'Itàlia, e a va saciûa, ma o zenéize o va parlòu pe recordâse ancón chi sémmo. E se l’éi ascordòu, ve recòrdo mi che sémmo i ùrtimi de quélla grànde çiviltæ de ’n ténpo: a çiviltæ zenéize.
Che tristéssa!
’Na òtta, tùtti parlâvan zenéize (i figeu ascîe!), perché no vegnîva ’n ménte a nisciùn (a l'infêua che i méistri e i mêghi) de parlâ italiàn! Ma, dòppo a goæra, a schêua a l’à costréito i genitoî a parlâ in italiàn a-i seu figétti.
Ma che italiàn poéiva parlâ a génte abitoâ a conósce l’italiàn sôlo pe sentîo dî?
«Fànni fîto, che manimàn cadi giù», «Stànni attento, che ti si deslengua il gelato!», «Fa’ i compiti, se dunque non ti faccio più uscire», giùsto pe dîne quàrched’ùnn-a.
E alôa, no l’êa mêgio parlâghe in zenéize, a sti figieu che òua én gréndi?
A-o Pàize (Carlofòrte), se pàrla o dialétto tabarchìn, ch’o no l’é âtro chò-u nòstro antîgo zenéize, e o pàrlan tùtti (ma pròpio tùtti) i figeu!
Ma no bàsta: a schêua, i figétti pàrlan in tabarchìn co-e méistre. Perché no se peu fâ ’na cösa pægia chi a Zêna?
I zenéixi, quelli che gh’àn coæ de pèrde o seu ténpo aprêuo a-o zenéize, vêuan védde tórna a seu léngoa rescioî e tornâ grànde e bélla cómm’a l’êa ’na òtta.
Perché, l’é vêa, l'italiàn a l'é a “léngoa ofiçiâ” de l'Itàlia, e a va saciûa, ma o zenéize o va parlòu pe recordâse ancón chi sémmo. E se l’éi ascordòu, ve recòrdo mi che sémmo i ùrtimi de quélla grànde çiviltæ de ’n ténpo: a çiviltæ zenéize.
Publicòu in sciô Gazzettino Sampierdarenese Anno XXXVI - N. 7, 31 de lùggio do 2008
[ tórna a-i tèsti ]