Dìmosou:
de grafîe abrétio pò-u
nòstro antîgo
zenéize ghe n'é pe coscì.
Spantegæ'n
gîo, de chi e de sa, squæxi tùtte unn-a
ciù
gràmma de l'âtra, da-e ciù
italianizæ (che,
anco-ancón, se fûsan coerénte,
poriéivan
anâ bén) a-e ciù strànbe. Ma
l'é
ciæo 'na cösa: ancheu, chò-u
zenéize o
l'é discriminòu fìnn-a da chi
doviéiva
diféndilo (no fæme dî nìnte,
dónqu'a
l'é l'òtta che sbolàcco...),
bezéugna
mesciâse e dâse da fâ pe
troà'n scistêma
coerénte e ch'o fonçiónn-e.
Ti
dîxi nìnte: no
ghe sémmo ariêscîi in ciù de
seteçént'ànni de letiatûa
zenéize!
A Rieu
gh'é
fìnn-a 'n cartéllo de 'n supermercòu
cón
scrîto in zenéize, létia pe
létia,
"Bûttega". Ma no gh'é dùbio che 'n
zenéize
se dìgghe bitêga! E cöse dî de
chi scrîve
"a brettio", "scucusù" (quarcösa de
scìmile
òu dîva o Petrócci, tra
l’âtro 'n
grànd'outô zenéize), "muagia" e
coscì
discorìndo?
E
alôa, sccioîa 'n
sciâ Ræ e òua in sce 'n picìn
prontoâio, gh'é a grafîa
ofiçiâ, in
mòddo pe scrîve coerénte e ch'o ne
permétte
de savéi precizaménte cómme se
pronónçia e paròlle che
scrivémmo: in
mòddo segûo p'arenbâse a 'n
scistêma ch'o peu
êse dêuviòu da tùtti,
sénsa poîa
de scugiâ in scê incoerénse ò
de no
savéi con quæ létia scrîve a
tâ
paròlla. Ma-a l'é 'na mainêa
ascì pe
dî a quélli ch'êuan
sciacà'nto
pâtàn a nòstra léngoa che,
de chi in
avànti, öriêmo riportâla
òu seu
antîgo splendô.
E,
cómme poéi
védde, a no se distàcca mànco da-a
grafîa
tradiçionâle; sàiva-a dî che
no gh'eu 'n
giamìn da masachén pe 'nparâla.
Òua
tócca a
viâtri adêuviâ a grafîa
ofiçiâ,
mostrâla a-i figeu e a tùtti quélli che
gh'àn o zenéize into cheu, pe mantegnî
vîva,
'nto scrîto ma 'nto parlòu ascì,
st'antîga
léngoa ch'a l'é o zenéize.
Sciàlla
sciàlla e stæ alêgri!
PS:
Òh beretìn,
ciù 'n pö m'ascordâva: poéi
troâ-a
grafîa ofiçiâ, a cûa de
l'Académia
Ligùstica do Brénno, a st'adrésso chi:
www.zeneize.net.
Li gh'é ilustròu ànch'a
crâxi, a
prozodîa e tànt'âtro pe
demoâse a scrîve
in zenéize.
Publicòu in
sciô Gazzettino
Sampierdarenese Anno XXXVII - N. 3, 31 de
màrso
do 2009